Je AI-model gaat met pensioen: zo voorkom je dat je automatiseringen op 1 december stilvallen
Op 30 november sluit OpenAI Agent Builder, Evals en reusable prompts, en stopt Claude Sonnet 4.5 in de API. Wat betekent dat voor jouw chatbot, flows en scripts, en wat regel je nu?
AI-modellen gaan met pensioen. En dat gebeurt sneller dan veel ondernemers denken. Je chatbot draait al maanden prima, de n8n-flow verwerkt trouw elke aanvraag, het script vat netjes je mails samen. Tot er op een ochtend alleen nog foutmeldingen komen. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het model eronder niet meer bestaat.
Op 30 november 2026 komen er meerdere van die momenten samen. Wie AI gebruikt via OpenAI of Anthropic, doet er goed aan om deze maand even onder de motorkap te kijken. Hieronder lees je wat er stopt, wat er eerder al misging en hoe je zorgt dat je processen op 1 december gewoon doordraaien.
Wat er op 30 november verdwijnt
Bij OpenAI gaat het niet om één model, maar om een stuk gereedschap. Op 3 juni 2026 kondigde OpenAI aan dat Agent Builder en Evals worden afgebouwd. Vanaf 30 november zijn ze niet meer beschikbaar op het platform. Evals gaat in twee stappen: bestaande evals zijn sinds 31 oktober al alleen-lezen, en op 30 november stoppen het dashboard en de API. Op dezelfde dag verdwijnen ook de v1/prompts API en de reusable prompt objects.
Goed om te weten: de onderliggende Responses API blijft gewoon bestaan. Wat verdwijnt is de Builder-interface met de agents die je daarin hebt opgeslagen. Als alternatief wijst OpenAI naar de Agents SDK voor workflows in code, naar Workspace Agents in ChatGPT voor toepassingen die beter werken met prompts in gewone taal, en naar Promptfoo als vervanger van Evals. Wat nog onduidelijk is: OpenAI heeft niet gezegd hoe lang de geschiedenis van je eval-runs na 30 november bewaard blijft. Exporteren dus.
Bij Anthropic gaat het wél om een model. Op 30 september 2026 kondigde het bedrijf aan dat Claude Sonnet 4.5 (claude-sonnet-4-5-20250929) op 30 november uit de Claude API verdwijnt. Het advies is overstappen naar Claude Sonnet 5.5. Na die datum mislukt elk verzoek dat nog dat oude ID aanroept. Die datum geldt voor de Claude API, Claude Platform on AWS en Microsoft Foundry. Amazon Bedrock en Google Cloud hanteren een eigen schema.
23 oktober liet al zien wat er gebeurt
Een voorproefje kwam eerder dit najaar. Op 23 oktober zette OpenAI een reeks oudere modellen in zijn API uit, waaronder o1, o1-pro, o3-mini, o4-mini, GPT-4 Turbo, de originele GPT-4, gpt-4o-2024-05-13, gpt-4.1-nano en gpt-3.5-turbo-0125. Ook gpt-image-1 en oude fine-tunes op die modellen vielen eronder. Dat was al op 22 april aangekondigd: ruim een half jaar waarschuwing.
De bronnen zijn het overigens niet eens over het precieze aantal modellen of de aanbevolen vervangers. Gebruik daarom altijd de officiële deprecations-pagina van OpenAI als leidraad. En het houdt niet op: volgens een onafhankelijke tracker stonden op 17 oktober 51 OpenAI-modellen gepland om uit te gaan, en op 1 december verdwijnen oudere GPT Image-modellen uit de API.
Let ook op als je via Azure OpenAI werkt. Daar gelden eigen data: o1, o3-mini en o4-mini stoppen op 19 november, gpt-4o 2024-05-13 op 9 december.
Waarom kleine bedrijven dit vaak te laat merken
In het MKB loopt AI zelden via één centraal systeem. Het zit verstopt in koppelingen die ooit door een freelancer of bureau zijn gebouwd: een chatbot op de site, een Zapier- of n8n-flow, een plugin, een achtergrondtaak. In zo'n koppeling staat vaak een vast model-ID. Niemand kijkt ernaar zolang het werkt.
Daar komt bij dat er meerdere schema's naast elkaar lopen. OpenAI en Azure hebben verschillende data, Anthropic en Bedrock of Google Cloud ook. Je moet dus weten via welke aanbieder je AI eigenlijk afneemt. En soms is er helemaal geen aankondiging: ChatGPT agent werd begin augustus 2026 zonder vooraankondiging uit ChatGPT gehaald. Zonder overzicht merken je klanten het als eerste.
Je checklist vóór 30 november
- Maak een overzicht. Zet alle AI-koppelingen op een rij, met per koppeling de aanbieder en het model-ID dat wordt aangeroepen.
- Exporteer wat verdwijnt. Gebruik je Agent Builder, Evals of opgeslagen prompts bij OpenAI? Haal je flows, evals en prompts eruit vóór 30 november.
- Test de vervanger op tijd. Een nieuw model geeft andere antwoorden en kost mogelijk ook anders. Draai je belangrijkste taken eerst naast elkaar en laat een mens de uitkomst beoordelen.
- Kies per workflow een reservemodel. Valt het ene model weg, dan weet je direct waarnaar je overschakelt.
- Wijs één verantwoordelijke aan. Per proces één persoon die de e-mails over uitfasering leest en de data bijhoudt.
Houd daarnaast 12 november in de gaten: dan past Anthropic zijn gebruiksbeleid aan, wat gevolgen kan hebben voor hoe bedrijven Claude inzetten. En neem leveranciersrisico structureel op in je AI-beleid, zodat dit geen jaarlijkse paniekactie wordt.
Bij Silvar bouwen we AI-oplossingen zo dat ze niet afhangen van één vastgezet model, met een mens die controleert waar dat nodig is. Twijfel je wat er in jouw koppelingen draait, of wil je een overstap rustig laten testen? Dan kijken we graag met je mee, ruim vóór de volgende deadline.